Yo, latife ettiğimi falan sanmayın, gerçek bu. Bizim burdaki, Selçuk’taki kadar zengin insanları dünyanın hiçbir köşesinde bulamazsınız bence. Her cumartesi pazarına indiğimde alışverişi bırakıp kendime beş dakika ayırıyorum ve etrafa aval aval bakarak bu zenginliği idrak etmeyi kendime ve zengin halkıma borç biliyorum.
Pazar! Küçükken nasıl bir kabustu. Çok sık da gitmezdik ama yine de gürültücü çığırtkanlar, kolundan omzundan itip kakanlar, para çekiştirerek pazarlık edenler falan mahvederdi beni. Bir de, biri demişti bir zamanlar, “Pazara sadece yoksul insanların gittiğini sanırdım,” diye, doğrusu ben de pek iftihar etmezdim pazara gitme durumuyla. Şimdiyse nasıl bir şenlik, nasıl bir zenginlik!
Boy boy üç kızı birbiriyle ilgilenirken pazarı gezen anne, arkadaşına “Ben 6 yaşındayım,” diyerek böbürlenen çocuk, nerden çöplensem diye etrafı süzen köpekler. Ne çok peynirci, ne kadar peynir çeşidi var – ve her markanın her bir çeşidinin ayrı ayrı hayranları. Ne çok baharat, kuruyemiş var, bunları kim alıyor, ne kadar pirinç, bulgur, fasulye çeşidi, bu kadar çorabı, donu, kıyafeti kim giyiyor... Kendi yetiştirdiklerini satanlar, halden toplayıp gelenler, yakınların (Tire, Ödemiş, Torbalı) ürünlerini iftiharla sunanlar, organik diye sera malları bile satanlar... Mevsiminde biberciler var mesela, bir tezgahta değişik 6-8 çeşit biber, yeşili kırmızısı, incesi kalını, o kadar fantastik bir görüntü ki her seferinde fotoğrafını çekmek isterim de deli diye bakacaklarından çekinirim. En sevdiğim tezgahlar da ‘dam üstünde saksağan’ türü olanlar: nar, roka, mandalin, susam, enginar yanyana mesela. “Ha?” oluyor insan, sonra anlaşılıyor, bahçede ne yetiştiyse o...
Yeni gözler geliştirmek...
Ve her hafta hepsi geri geldiğine göre bu pazarcıların her biri yeterince satıyor, yeterince kazanıyor. Zaten sabahtan tepeleme yığılı olan tezgahlar zaman zaman hava kararmadan boşalmış, sahipleri toparlanıp gitmiş veya son kalan bir yığın sebzesini üç kuruşa vermeye çalışıyor oluyor. Bunca uğraşa, didinmeye rağmen günün sonunda bile illa ki neşelerini koruyan, birbirlerine espriler yapan pazarcılara da ayrı bir hayranım – çalıştık ama şükürler olsun, karşılığını da aldık, der gibiler.
“Yeni manzaralar aramak yerine, yeni gözler geliştirin,” gibi bir lafı vardı Marcel Proust’un. Hep Afrika’dan dönüşüm geliyor aklıma: Döndüğümün ertesi günü pazara çıktığımda nasıl yepyeni bir bakışla görmüştüm her şeyi! Bizim her zamanki, sıradan, haftalık pazarımızdı oysa. Gözlerim yaşarmış, dakikalarca dikilip durarak o zenginliği seyretmiştim, alanları, verenleri, rengarenk malları, dizi dizi kasaları... Toplasan üç, dört çeşit sebzenin, yarım kilo etmeyen yığınlar halinde satıldığı bir yerden gelince Selçuk pazarı bütün dünyanın bütün yiyecek ve giyecek ve malzemesinin birden satıldığı yer olarak gözükmüştü gözüme. Sadece mallar satılmakla da kalmıyor, herkes koca pazar sepetlerine doldurarak bol bol alabiliyordu bile! Ben de bu zengin pazarı kanıksayacağım yerde her zaman şaşkınlık, hayret ve hayranlıkla görmeyi, Afrika dönüşü o “ilk bakış”ımı hatırlamayı seçtim işte.
Bu arada, pazar izlenimlerini pazar gezmesinin ardından açık hava çay bahçesine oturup yorgunluk atarken yazan postacınızdan, bir şaşırtarak eğlenme tüyosu: Ortalık bir yerde, özellikle küçük bir şehirde, çantanızdan kağıt kalem çıkartıp bir şeyler yazmaya başlayın, bakın nasıl şaşkın bakışlar üzerinizde toplanıyor! Ajan falan mı sanıyorlar acaba? Çok eğlenceli... (13.11.2010)
Pazar! Küçükken nasıl bir kabustu. Çok sık da gitmezdik ama yine de gürültücü çığırtkanlar, kolundan omzundan itip kakanlar, para çekiştirerek pazarlık edenler falan mahvederdi beni. Bir de, biri demişti bir zamanlar, “Pazara sadece yoksul insanların gittiğini sanırdım,” diye, doğrusu ben de pek iftihar etmezdim pazara gitme durumuyla. Şimdiyse nasıl bir şenlik, nasıl bir zenginlik!
Boy boy üç kızı birbiriyle ilgilenirken pazarı gezen anne, arkadaşına “Ben 6 yaşındayım,” diyerek böbürlenen çocuk, nerden çöplensem diye etrafı süzen köpekler. Ne çok peynirci, ne kadar peynir çeşidi var – ve her markanın her bir çeşidinin ayrı ayrı hayranları. Ne çok baharat, kuruyemiş var, bunları kim alıyor, ne kadar pirinç, bulgur, fasulye çeşidi, bu kadar çorabı, donu, kıyafeti kim giyiyor... Kendi yetiştirdiklerini satanlar, halden toplayıp gelenler, yakınların (Tire, Ödemiş, Torbalı) ürünlerini iftiharla sunanlar, organik diye sera malları bile satanlar... Mevsiminde biberciler var mesela, bir tezgahta değişik 6-8 çeşit biber, yeşili kırmızısı, incesi kalını, o kadar fantastik bir görüntü ki her seferinde fotoğrafını çekmek isterim de deli diye bakacaklarından çekinirim. En sevdiğim tezgahlar da ‘dam üstünde saksağan’ türü olanlar: nar, roka, mandalin, susam, enginar yanyana mesela. “Ha?” oluyor insan, sonra anlaşılıyor, bahçede ne yetiştiyse o...
Yeni gözler geliştirmek...
Ve her hafta hepsi geri geldiğine göre bu pazarcıların her biri yeterince satıyor, yeterince kazanıyor. Zaten sabahtan tepeleme yığılı olan tezgahlar zaman zaman hava kararmadan boşalmış, sahipleri toparlanıp gitmiş veya son kalan bir yığın sebzesini üç kuruşa vermeye çalışıyor oluyor. Bunca uğraşa, didinmeye rağmen günün sonunda bile illa ki neşelerini koruyan, birbirlerine espriler yapan pazarcılara da ayrı bir hayranım – çalıştık ama şükürler olsun, karşılığını da aldık, der gibiler.
“Yeni manzaralar aramak yerine, yeni gözler geliştirin,” gibi bir lafı vardı Marcel Proust’un. Hep Afrika’dan dönüşüm geliyor aklıma: Döndüğümün ertesi günü pazara çıktığımda nasıl yepyeni bir bakışla görmüştüm her şeyi! Bizim her zamanki, sıradan, haftalık pazarımızdı oysa. Gözlerim yaşarmış, dakikalarca dikilip durarak o zenginliği seyretmiştim, alanları, verenleri, rengarenk malları, dizi dizi kasaları... Toplasan üç, dört çeşit sebzenin, yarım kilo etmeyen yığınlar halinde satıldığı bir yerden gelince Selçuk pazarı bütün dünyanın bütün yiyecek ve giyecek ve malzemesinin birden satıldığı yer olarak gözükmüştü gözüme. Sadece mallar satılmakla da kalmıyor, herkes koca pazar sepetlerine doldurarak bol bol alabiliyordu bile! Ben de bu zengin pazarı kanıksayacağım yerde her zaman şaşkınlık, hayret ve hayranlıkla görmeyi, Afrika dönüşü o “ilk bakış”ımı hatırlamayı seçtim işte.
Bu arada, pazar izlenimlerini pazar gezmesinin ardından açık hava çay bahçesine oturup yorgunluk atarken yazan postacınızdan, bir şaşırtarak eğlenme tüyosu: Ortalık bir yerde, özellikle küçük bir şehirde, çantanızdan kağıt kalem çıkartıp bir şeyler yazmaya başlayın, bakın nasıl şaşkın bakışlar üzerinizde toplanıyor! Ajan falan mı sanıyorlar acaba? Çok eğlenceli... (13.11.2010)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder